Czy można połączyć tragikomiczną miłość, wojenną przeszłość, małomiasteczkowe plotki i absurdalny humor w jedną, spójną opowieść? Ante Tomić udowadnia, że tak. „Czymże jest mężczyzna bez wąsów” to powieść pełna paradoksów, wyrazistych bohaterów i bałkańskiego temperamentu, która bawi, wzrusza i przypomina, że życie najczęściej wymyka się wszelkim próbom uporządkowania.
„Czymże jest mężczyzna bez wąsów” – recenzja książki Ante Tomića
Po lekturze „Dzieci świętej Małgorzaty” sądziłam, że nic w wyobraźni Ante Tomića nie jest już w stanie mnie zaskoczyć. Teraz utwierdzam się w przekonaniu, że autor dopiero się rozkręca. Ilość paradoksów, bohaterowie, którzy – gdyby tylko mogli – zjedliby własny ogon i jeszcze uznaliby to za przejaw szczęścia, bałkański klimat, damsko-męskie umizgi, konwenanse i ich całkowity brak – wszystko to sprawia, że w twórczości Tomića paradoks goni paradoks. A jeśli coś ma się wydarzyć, bo wszelkie znaki na niebie i ziemi zapowiadają katastrofę, to uważny czytelnik, pragnący zachować choć pozory kontroli nad losami bohaterów, powinien pomnożyć skalę nieszczęścia co najmniej przez trzy.
O czym jest „Czymże jest mężczyzna bez wąsów”?
Smiljevo to niewielka miejscowość licząca zaledwie dwa tysiące mieszkańców. Taka liczba gwarantuje, że każdy zna każdego, a ilość plotek nie jest wyłącznie wyznacznikiem braku własnych problemów, lecz także oznaką rzekomej troski i nieposkromionej potrzeby konfabulacji, byle tylko dostarczyć rozrywki lokalnej społeczności. W tej osobliwej galerii postaci znajdziemy młodego księdza po przejściach, uroczą wdowę, która ulokowała swoje uczucia w dość nietypowej osobie, emigranta powracającego do ojczyzny wraz z córką, fryzjera, generała i cierpliwego ucznia języka hiszpańskiego. A nad wszystkim unosi się upalne, kamieniste oblicze Chorwacji, w której wciąż pobrzmiewa echo wojennej przeszłości.
Bałkański humor, groteska i galeria barwnych bohaterów
Tomić pokolorował mój czarno-biały świat, nadał mu nieco barw, pozwolił choć na chwilę zapomnieć o szarej codzienności i sprawił, że niejednokrotnie miałam ochotę wybuchnąć śmiechem, śledząc losy tej wyjątkowej mieszanki lokalnych mieszkańców.
„Czymże jest mężczyzna bez wąsów”
Ante Tomić
Oficyna Literacka Noir Sur Blanc
Kilka słów o wcześniejszej książce autora: Święta Małgorzata patronką chorwackiej komedii – o książce Ante Tomić – Książka w pigułce